Türkiye’de Site Kapatmalarının Hukuki Altyapısı

Türkiye’de Site Kapatmalarının Hukuki Altyapısı

Türk internet kullanıcısı uzun yıllar Türk
Telekom’un tek servis sağlayıcı olduğu zamanlarda internet hizmetini
kullandılar. 2000’lerin öncesine denk gelen bu zamanlarda Türk Telekom
devlet kuruluşu olduğu için hem hizmet sağlayıcı hem de düzenleyici
kurum gibi davranmaktaydı. Telsiz Genel Müdürlüğü’nün o zamanki statüsü
bir düzenleyici kurum olmaktan çok uzaktı. Gerek Türk Telekom’un
özelleştirme süreci gerekse AB’ye uyum sürecinde ülkemizde de bağımsız
bir düzenleyici kurula ihtiyaç kurulmuştur. Ülkemizde düzenleyici kurum
olarak Telekomünikasyon Kurumu 27 Ocak 2000 tarih ve 4502 Sayılı Yasa
ile kuruldu. Kadrosunu büyük ölçüde Telsiz Genel Müdürlüğünden alıp 15
Ağustos 2000 tarihinde faaliyetlerine başladı. Bu tarihten itibaren
Türk Telekom ve diğer operatörler bu kurumun denetimine tabi olmaya
başlamıştır.

Türkiyedeki tüm haberleşme faaliyetleri cumhuriyetin ilk
yıllarında oluşturulan 04.02.1924 tarihli ve 406 sayılı “Telgraf ve
Telefon Kanunu” kapsamında yürütülmekte ve denetlenmektedir. Bu kanun
günümüzün ihtiyaçlarına cevap vermek için defalarca değiştirilmiştir.
Günümüzde haberleşmenin PSTN’den giderek IP temelli Internet
hizmetlerine doğru kayması ve 406 nolu kanunun bu ortamı denetlemedeki
eksiklikleri nedeniyle 5651 Sayılı “İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun” 23.05.2007 tarih ve 26030 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak uygulamaya geçirilmiştir. (Haberleşme ile ilgili tüm kanunlara buradan ulaşılabilir).

5651 sayılı kanunun 2-b maddesine göre Kurum bünyesinde bulunan
Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı tanımlanmıştır. Bu başkanlık ve
mahkemeler aynı kanunun 8. maddesinde tanımlanan

a) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan;

1) İntihara yönlendirme (madde 84),

2) Çocukların cinsel istismarı (madde 103, birinci fıkra),

3) Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma (madde 190),

4) Sağlık için tehlikeli madde temini (madde 194),

5) Müstehcenlik (madde 226),

6) Fuhuş (madde 227),

7) Kumar oynanması için yer ve imkân sağlama (madde 228), suçları.

b) 25/7/1951 tarihli ve 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanunda yer alan suçlar.

için Erişimin Engellenmesi kararı verir. Bu karar aynı maddenin

4) İçeriği birinci fıkrada belirtilen suçları oluşturan
yayınların içerik veya yer sağlayıcısının yurt dışında bulunması
halinde veya içerik veya yer sağlayıcısı yurt içinde bulunsa bile,
içeriği birinci fıkranın (a) bendinin (2) ve (5) numaralı alt
bentlerinde yazılı suçları oluşturan yayınlara ilişkin olarak erişimin
engellenmesi kararı re’sen Başkanlık tarafından verilir. Bu karar,
“erişim sağlayıcısına” bildirilerek gereğinin yerine getirilmesi
istenir.

5) Erişimin engellenmesi kararının gereği, derhal ve en geç
kararın bildirilmesi anından itibaren yirmidört saat içinde yerine
getirilir.

Burada erişim sağlayıcısı Türkiyede bulunana tüm servis
sağlayıcıları (Türk Telekom, Avea, Vodafone , Turkcell, Tellcom, Netone
vs) kapsamaktadır.

Bu maddelere bakarak özetle

1. Sitelere erişimin yasaklanmasının Türk Telekomun insiyatifi olmadığı,

2. Erişimin engellenmemesi halinde (11) İdarî tedbir olarak
verilen erişimin engellenmesi kararının yerine getirilmemesi halinde,
Başkanlık tarafından erişim sağlayıcısına, onbin Yeni Türk Lirasından
yüzbin Yeni Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir. İdarî para
cezasının verildiği andan itibaren yirmidört saat içinde kararın yerine
getirilmemesi halinde ise Başkanlığın talebi üzerine Kurum tarafından
yetkilendirmenin iptaline karar verilebilir maddesi uyarınca
Operatörlerin hizmet yetkisinin elinden alınmasına kadar (ki bunun
parasal karşılığı milyar$ seviyesindedir) yaptırım uygulanabileceğinden
dolayı hiçbir operatörün bu engellememeyi yapmayacağının göze
alınamayacağı,

sonuçlarına ulaşılabilir. Bundan dolayı site engellemelerinden
dolayı Türk Telekom dahil hiçbir operatörün suçlanmaması gerektiği
kanaatindeyim. FazlaMesai.Net gibi IT uzmanlarının takip ettiğini
düşündüğüm site yazarlarının ve okuyucuların bu bilgiler ışığında
erişim engellemelerinin sebep ve sonuçlarını daha iyi
değerlendireceklerini düşünüyorum. Bu tarz yanlış kanaatlere kapılıp
Türk Telekomun olayın suçlusu gibi gösterilmesinin hatalıdır.

Tüm IT camiasına iyi çalışmalar

Not: Bu yazı tamamen kişisel fikirler olup hiçbir şekilde kurumu bağlamamaktadır.

YUNUS ÇADIRCI

Haberleşme Mühendisi

Kaynak

Bu yazı Haberler ve politika içinde yayınlandı. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s